Stelling
"Stress kan je niet wegtrainen."
25
50
  
View
Partners
Partners
altijd het laatste nieuws!

Meld u hier aan voor de gratis e-mailnieuwsbrief.

Een leven lang inzetbaar?

Met interventies en best practices

Gratis whitepapers!

>> Zoek, vind en download

Volg ons nu

Tweets over duurzame inzetbaarheid

Home Dossiers Langer doorwerken Zwaar beroep eerder met pensioen?
Langer doorwerken

Zwaar beroep eerder met pensioen?

Vroeger pensioen voor zware beroepen. Kan het wel of kan het niet? Pak er twee willekeurige onderzoeken bij, en u krijgt waarschijnlijk twee verschillende antwoorden. Over een ding zijn de meeste onderzoekers het wel eens: langer dan veertig jaar doorwerken in een fysiek zwaar beroep kan geen mens. Maar wat dan? En, nog belangrijker: wie doet wanneer wat? Een poging tot overzicht in de vroegpensioen-discussie.

Tussen economen, politici, vakbonden en onderzoeksinstellingen woedt al langer een debat over het nut van een flexibeler pensioenleeftijd, en of het haalbaar en betaalbaar is. Diverse onderzoeken en plannen buitelen over elkaar heen. Begin juli berichtte het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) dat de kosten van vroegpensioen voor werknemers met zware beroepen zijn te overzien. In april kwam het Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG) met een soortgelijke conclusie. Idem hoogleraar Verbon van de Universiteit van Tilburg in februari. Misschien is dat maar goed ook, want in de media duiken steeds meer berichten op over mensen die enkele jaren voor hun pensioen in een uitkering komen en zo hun pensioen moeten halen. Of ze dat nu willen of niet.

Oneerlijk

Maar begin september kwam het Actuarieel Genootschap met onderzoek waaruit blijkt dat een lagere AOW-leeftijd voor mensen met een zwaar beroep niet mogelijk is zonder extra kosten voor de schatkist. Tenminste, als de vroeger-gepensioneerden niet onder het bestaansminimum willen zakken. Want vooral de mensen in fysiek zware beroepen hebben vaak weinig of geen aanvullend pensioen, waardoor ze vooral afhankelijk zijn van de AOW. En ze zijn vaak het vroegst begonnen met werken, waardoor ze eerder ziek worden en korter leven. Dus minder pensioen, en korter dan hoger geschoolde werknemers. De FNV vindt dit fundamenteel oneerlijk, omdat hoger geschoolden vaak wel eerder met pensioen kunnen. Meestal verdienen ze meer, waardoor ze dat makkelijker zelf kunnen bekostigen.

Wat is zwaar?

Een ander probleem in deze discussie is wat dan precies die zware beroepen zijn. Onder andere het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vraagt zich dat af. Bij welke definitie je ook aansluit, er vallen altijd beroepen buiten de boot die dat onterecht zullen vinden. Ook Erik Oortwijn en dr. Alex Klein vinden op PW dat zo’n onderscheid eigenlijk niet is te maken. Maar, stellen ze: mensen met een zwaar beroep weten dat ze een zwaar beroep uitoefenen. Mensen met een zwaar beroep moeten zich dus rond hun 35e realiseren dat hun lijf dit niet volhoudt tot aan het pensioen, tenzij zij iets anders gaan doen. Waarom zou de medewerker eerder met pensioen moeten en de maatschappij onnodig zwaar belasten, als in zo’n vroeg stadium al duidelijk is dat er iets moet veranderen? Waar is de verantwoordelijkheid van de werkgever en de individuele werknemer gebleven?

Generatiepact

Die insteek kiezen de vakbonden niet. Mensen met zware beroepen moeten eerder kunnen stoppen met werken, vinden FNV en CNV. Een fatsoenlijke oudedag is de reden waarom de FNV het generatiepact hoog op de agenda heeft gezet bij de komende cao onderhandelingen. In een generatiepact staan afspraken waardoor oudere werknemers minder kunnen gaan werken, maar de pensioenopbouw wel doorloopt en meer jongeren de kans krijgen om in de sector te werken. De FNV is met een 11-puntenplan gekomen om dat mogelijk te maken. In het plan stelt de vakbond voor om per extra levensjaar een half jaar later met pensioen te gaan. Daarnaast moet de AOW-uitkering vier jaar eerder of later kunnen ingaan dan de richtleeftijd. Bij een AOW-leeftijd van 67 betekent dit AOW vanaf 63 of uitstel tot 71 jaar.

Doe toch maar wat langer

Opvallend hierbij is dat vooral veel oudere werknemers zelf zeggen dat ze wel langer kunnen doorwerken. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO blijkt dat werknemers in de horeca het vroegst willen stoppen, met 59 jaar. In het onderwijs willen ze het langste blijven werken, tot 64 jaar. De tendens uit dat onderzoek lijkt te zijn: hoe ouder, hoe langer men wil doorwerken. Maar willen is wat anders dan kunnen. Op de vraag tot welke leeftijd de mensen denken in staat te zijn het huidige werk voort te zetten, zowel lichamelijk als geestelijk, komen wat minder hoge leeftijden. Maar de gemiddelde werknemer denkt het wel tot 62 jaar en 6 maanden te kunnen volhouden in zijn of haar huidige beroep. Ook daarbij valt op: hoe ouder de bevraagde is, hoe langer hij denkt te kunnen doorgaan. Ook in de bouw. Adviesbureau Berenschot vermoedt dat ouderen daar al minder zwaar werk doen en daarom inschatten dat ze dat werk wel volhouden tot hun 67e.

Calculerend gedrag

Nog een onwenselijk bij-effect van vroegpensioen voor zware beroepen is dat werkgevers (en de werknemers zelf) er mee gaan rekenen. “Jij gaat toch vroeger met pensioen, dus in jou hoef ik niet meer te investeren,” zeggen werkgevers dan al snel bij mensen die ouder zijn dan 55 jaar. Bij reorganisaties staan ze als eersten buiten. En de werknemers die het betreft, hebben (nog) minder zin in om-, her- en bijscholing voor ander werk. Tegen dat negatieve stigma hebben diverse hoogleraren en ook Kamerleden gewaarschuwd. Waaronder SP-Kamerlid Ulenbelt. Hij formuleerde dit bezwaar als volgt: wie op is en niet meer kan werken, krijgt als bestraffing een lagere uitkering. Wie sterk is en door kan werken, krijgt als beloning een hogere uitkering. Hij vraagt zich af wat daar sociaal aan is.

Persoonlijke ontwikkeling: wie begint?

Misschien dat werknemers, zeker als ze ouder worden, wel langer willen doorwerken. Zeker als ze het vooruitzicht van een werkloos bestaan zien opdoemen. Maar ze moeten het ook kunnen. Dan is de vraag: is er ander werk dat minder zwaar is en nog voldoende betaalt? En zo ja: moet ik me daarvoor gaan om-, her-, of bijscholen? Hierachter zitten andere vraagstukken. Wie moet het initiatief nemen voor die persoonlijke ontwikkeling? Werkgever, werknemer, overheid of alle drie? En wanneer moet dat? Wat te doen met de aarzeling, tot soms weerzin vooral bij mensen met een lagere of middelbare opleiding tegen weer of nog ‘iets nieuws gaan leren’? Kunnen andere instrumenten, zoals demotie helpen bij de inzetbaarheid? Dat zijn de ‘uitdagingen’ waar HR de komende jaren voor staat, als het gaat om zo veel mogelijk mensen duurzaam inzetbaar te houden.

Tags : , ,
Categorie : Langer doorwerken, Langer werken, Nieuws

Reageer op dit artikel

*


*

Congres Anders Werken

9 november |Jaarbeurs
Innovatieve organisaties delen met u hoe zij ‘anders werken’. Hoe zij conventies hebben durven loslaten. Anders werken en anders denken over:

> de inrichting van de organisatie;
> samenwerking;
> het organiseren en inrichten van HR.
Meer informatie / programma

Inzet Op Maat 2017

20 en 21 november 2017 | Hét vakevent over duurzame inzetbaarheid


Met ‘fitte’ medewerkers houd jij jouw organisatie ook vitaal en kun je sneller inspelen op ontwikkelingen en kansen die zich voordoen. Vanuit HR kun je aangeven wat er moet gebeuren om collega’s beter inzetbaar te maken en te houden. Er liggen nieuwe kansen, maar het vraagt om een heldere visie en een aanpassing van jouw huidige beleid. Kom langs bij Inzet op Maat en laat je inspireren en informeren!

Klik hier voor totale programma en schrijf u in>>

E-mailnieuwsbrief

visual_ezine2Elke twee weken het laatste nieuws over duurzame inzetbaarheid in uw inbox?

Meld u aan voor de nieuwsbrief

Volg ons #overdi

facebook     Linkedin     twitter

Opleidingen

1 juni 2017
Veilig contracteren van ZPP’er
Wat is de actuele stand van zaken omtrent contracteren van ZZP’ers? Aan de hand van praktijk-
voorbeelden analyseert u de risico’s rondom de flexibele schil binnen uw organisatie, ziet u hoe bij u de zaken ervoor staan en krijgt u advies.
Meer informatie 

12 oktober 2017
HR-wetgeving actualiteitendag
Na deze dag kunt u de actuele stand van zaken direct vertalen naar uw dagelijkse praktijk. We concentreren ons op: sociale zekerheid, pensioenen, arbeidsrecht en personeel&fiscus.
Meer informatie

 

Check de werkplek
Is er nog onvoldoende aandacht voor de werkplek, werkhouding en beweging binnen de organisatie? De Werkplekchecker is een flexibele scan die een snelle beoordeling van de persoonlijke beeldschermwerkplek maakt. Dit kan tijdens het werk en op de werkplek, zonder het inhuren van een adviseur. Voorkom productiviteitsverlies, gezondheidsklachten en ziekteverzuim!
Meer informatie / programma

Boeken

Een leven lang inzetbaar
Duurzame inzetbaarheid van werknemers is een belangrijk thema in Nederland gezien de vergrijzing en ontgroening van onze arbeidsmarkt. Maar wat is duurzame inzetbaarheid precies?
Meer informatie

Leidinggeven aan talentontwikkeling
Medewerkers laten leren zonder ze een dure cursus aan te biede. En ze helpen om budgetneutraal optimale prestaties neer te zetten. Leer hoe je dit alledaags stimuleert.Trek talentontwikkeling naar een hoger plan.
Meer informatie

 

Whitepapers
Vakmedianet gebruikt cookies om bepaalde voorkeuren te onthouden en af te stemmen op uw vakmatige interesse. Meer informatie over het gebruik van cookies .