Stelling
"Financieel kunt u vaak veel meer dan u denkt."
10
1
  
View
Partners
Partners
altijd het laatste nieuws!

Meld u hier aan voor de gratis e-mailnieuwsbrief.

Een leven lang inzetbaar?

Met interventies en best practices

Gratis whitepapers!

>> Zoek, vind en download

Volg ons nu

Tweets over duurzame inzetbaarheid

Thuis Dossiers Gezonder werken Onbeperkt vakantie geeft onverwacht veel stress
Gezonder werken

Onbeperkt vakantie geeft onverwacht veel stress

Bij de meeste bedrijven hebben werknemers nog altijd een vast aantal vakantiedagen. Urensaldo’s worden nauwgezet bijgehouden. Toch gaat de vakantieregistratie steeds vaker overboord. Dat heeft onverwachte gevaren, vooral voor de medewerkers zelf. Er is één ding nodig om het concept wel goed te laten werken.

Onbeperkt verlof opnemen wordt gezien als aantrekkelijke secundaire arbeidsvoorwaarde. Niet alleen onder de medewerkers van hippe multinationals als Netflix, LinkedIn, General Electric en Virgin Group. Het concept is inmiddels bijna overal te vinden. Inmiddels werken minstens 77 Nederlandse bedrijven ermee.

Past bij het zelfsturende concept

Afschaffen van de vakantiedagen zien deze organisaties als onderdeel van een nieuwe manier van werken, met meer zelfstandigheid voor iedereen en zo veel mogelijk eigen verantwoordelijkheid. Mensen bepalen in zelfsturende teams hun eigen doelen en activiteiten. En dus ook wanneer, en hoe lang ze op vakantie gaan. Het management vertelt er meestal nog wel bij op hoeveel vakantiedagen per jaar elke medewerker recht heeft, en vraagt iedereen of ze zich daar “ongeveer” aan willen houden.

Misbruik valt mee

Mensen die onbeperkt vrij kunnen nemen maken daar meestal geen misbruik van. Een ruime meerderheid neemt hetzelfde aantal vrije dagen op als voor de vrijheid. Gemiddelden kunnen hierbij helpen: Nederlanders nemen gemiddeld 24 van hun 25 vakantiedagen op. Amerikaanse werknemers zijn nog voorzichtiger: ze nemen meestal maar 16,8 vakantie- en verlofdagen op van de 22,6 dagen die zij jaarlijks krijgen.

Sociale druk

De druk van de deadlines wordt genoemd als voornaamste reden. En de druk vanuit de groep. Dat leidt soms tot het omgekeerde: mensen moeten van hun collega’s horen dat ze echt wel even vrij kunnen nemen. In de zorg zijn veel ervaringen met zelfroostering positief. Collega’s houden meer rekening met de wensen van andere teamleden dan centrale planners. Uitzonderingen daargelaten.

Kritiek

Maar hoe mooi dat allemaal ook mag klinken, in de Verenigde Staten is er steeds vaker kritiek op het nieuwe vrijetijdsbeleid. Sommige werkgevers zien het óók als een slimme manier om opgespaarde vakantiedagen niet meer te hoeven uitbetalen. Toen een krantenuitgever eind november 2014 onbeperkt vakantiedagen wilde invoeren, dreigden de werknemers meteen met rechtszaken. Veel van hen werkten al tientallen jaren voor het bedrijf. Zij zagen hun opgebouwde ongebruikte vakantiedagen, en daarmee hun bonus bij ontslag of pensioen, als sneeuw voor de zon verdwijnen. Acht dagen na de aankondiging schrapte de uitgever zijn plannen.

Sociale controle werkt goed

Er zijn meer bezwaren tegen het concept ongelimiteerd verlof naar boven gekomen. Soms durven werknemers niet op vakantie te gaan omdat ze bang zijn dat ze misbaar blijken, of omdat er bij terugkomst een gigantische berg werk op ze wacht. Een van de Nederlandse gemeenten die heeft gepionierd met onbeperkt verlof liep daar ook tegen aan. “In het begin moest ik weleens tegen mensen zeggen: nu moet je stoppen en gaan ontspannen.” Dat gevaar ziet ook hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen. Volgens hem durven sommige mensen helemaal geen vakantie meer te nemen, door de druk van de sociale controle onderling. “Sommige mensen raken daar overspannen van.”

Het gevoel van controle

Ook uit Amerikaans onderzoek door The Creative Group blijkt niet dat mensen die onbeperkt vrij kunnen nemen daar misbruik van maken. Een ruime meerderheid van de ondervraagden zou hetzelfde aantal vrije dagen op blijven nemen. De druk van de deadlines wordt genoemd als voornaamste reden om geen misbruik te maken van de ongelimiteerde vrijheid. Daarbij denkt 40 procent wel dat een onbeperkt aantal vrije dagen de productie ten goede komt. Het gaat bij ‘onbeperkte vrije dagen’ kennelijk niet om de hoeveelheid, maar om het gevoel meer invloed te hebben op je eigen werktijden.

Connected werken

“Het is eigenlijk heel raar dat bij de meeste organisaties het management bij wil houden wie wanneer op vakantie gaat. Mijn stelling is: dat regel je maar binnen je team. Al onze agenda’s zijn open en ik kan van alle collega’s zien waar hij of zij is. Als de teamtaken niet in het geding komen, dan kan iemand toch gewoon op vakantie gaan? Ik heb liever dat we met z’n allen onze verantwoordelijkheid nemen dan dat mensen afwachtend zijn en naar hun baas kijken als het gaat om het coördineren, ” zegt CCO Hendriks van ICT-dienstverlener Decos.

Vertrouwen is key…

Een groot bezwaar tegen het concept lijkt dus dat medewerkers te weinig vakantie of verlof durven opnemen. Onder druk van het werk, de collega’s en angst voor hun eigen positie. Zo zegt een expert in tijdsmanagement het in het NRC: “Het werkt alleen als er vertrouwen bestaat tussen collega’s.” En dat is er duidelijk niet voldoende wanneer collega’s de verlofganger tijdens zijn afwezigheid opschepen met een hoeveelheid werk die de hij of zij na terugkomst amper kan verwerken.

.. en als dat er nog niet is?

Wat is er volgens de experts wel nodig om onbeperkt met verlof te kunnen? Vertrouwen, in een woord. En duidelijke regels en afspraken, als dat vertrouwen nog bezig is met aankomen. Ook de overgang naar een vrij systeem moet goed zijn geregeld, inclusief overzetten of afkopen van eventueel nog openstaande vakantie’saldi’ uit de oude tijd. Is er een vervanger, en wordt de portfolio eerlijk verdeeld onder de achterblijvers? Als iemand onevenredig veel van het werk op zijn of haar bordje ‘erbij’ krijgt, is de kans op ‘wraak nemen’ bij terugkomst vrij groot.

Vakantie bijna van levensbelang

Toch is het onverstandig om de vakantie over te slaan. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat mensen die niet op vakantie gaan vaker ziek zijn en zelfs eerder komen te overlijden. Andersom helpt vakantie een stress-buffer op te bouwen voor het werk. “Mensen moeten vakantie kunnen opnemen om bij te komen, maar dat lukt (vaak) niet. We moeten voorkomen dat, zoals in Japan, mensen zich kapot werken”, zegt Andrée Ruiters van de FNV. Vakantie is nodig om te herstellen van je werk, zowel lichamelijk als geestelijk, en dus (soms letterlijk) van levensbelang.



Print Friendly, PDF & Email
Tags : ,
Categorie : Gezonder werken, Nieuws
Hét event Duurzame Inzetbaarheid

Hét event Duurzame Inzetbaarheid (voorheen Inzet op Maat), is hét vakevent waar u letterlijk en figuurlijk voelt wat duurzame inzetbaarheid inhoudt en wat u moet doen om er binnen uw organisatie mee aan de slag te gaan.

Het is het enige event in Nederland over Duurzame Inzetbaarheid waarbij een beursvloer, congres, interactieve sessies en het netwerken wordt gecombineerd. Hierdoor stelt u zelf uw eigen programma samen, afhankelijk van de vragen waar u een antwoord op wilt hebben.

Kom ook en verrijk uw kennis, wissel ervaringen uit en netwerk met elkaar!

Klik hier voor meer informatie & inschrijven

E-mailnieuwsbrief

visual_ezine2Elke week het laatste nieuws over duurzame inzetbaarheid in uw inbox?

Meld u aan voor de nieuwsbrief

Volg ons #overdi

facebook     Linkedin     twitter

Opleidingen

11 oktober en 8 november 2018
HR-wetgeving actualiteitendag
Na deze dag kunt u de actuele stand van zaken direct vertalen naar uw dagelijkse praktijk. We concentreren ons op: sociale zekerheid, pensioenen, arbeidsrecht en personeel&fiscus.
Meer informatie

 

Check de werkplek
Is er nog onvoldoende aandacht voor de werkplek, werkhouding en beweging binnen de organisatie? De Werkplekchecker is een flexibele scan die een snelle beoordeling van de persoonlijke beeldschermwerkplek maakt. Dit kan tijdens het werk en op de werkplek, zonder het inhuren van een adviseur. Voorkom productiviteitsverlies, gezondheidsklachten en ziekteverzuim!
Meer informatie / programma

Boeken

Een leven lang inzetbaar
Duurzame inzetbaarheid van werknemers is een belangrijk thema in Nederland gezien de vergrijzing en ontgroening van onze arbeidsmarkt. Maar wat is duurzame inzetbaarheid precies?
Meer informatie

Leidinggeven aan talentontwikkeling
Medewerkers laten leren zonder ze een dure cursus aan te biede. En ze helpen om budgetneutraal optimale prestaties neer te zetten. Leer hoe je dit alledaags stimuleert.Trek talentontwikkeling naar een hoger plan.
Meer informatie

 

Whitepapers
Vakmedianet gebruikt cookies om bepaalde voorkeuren te onthouden en af te stemmen op uw vakmatige interesse. Meer informatie over het gebruik van cookies .

Over Duurzame Inzetbaarheid wordt mede mogelijk gemaakt door:



Bekijk meer Vakmedianet Communities:

Schrijf u in voor de nieuwsbrief van Over Duurzame Inzetbaarheid