Stelling
"Ouderen moeten beter leren luisteren naar wat jongeren echt willen."
8
5
  
View
Partners
Partners
altijd het laatste nieuws!

Meld u hier aan voor de gratis e-mailnieuwsbrief.

Een leven lang inzetbaar?

Met interventies en best practices

Gratis whitepapers!

>> Zoek, vind en download

Volg ons nu

Tweets over duurzame inzetbaarheid

Thuis Dossiers Gezonder werken Hoe werk je gezond door de nacht heen?
Gezonder werken

Hoe werk je gezond door de nacht heen?

Werken in de nacht en de gezondheid van medewerkers staan op gespannen voet met elkaar. Tijd voor actie, vindt het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Wat is de gezondheid van de nachtdienst ons waard?

Nachtwerkers krijgen graag adviezen en praktische tips over hoe negatieve gezondheidseffecten te voorkomen. Er is ook wel iets aan de hand met nachtwerk. Zegt de Gezondheidsraad: er is sterk bewijs dat nachtwerk diabetes, hart- en vaatziekten en slaapproblemen in de hand werkt. Beperk nachtwerk daar waar mogelijk en pas maatregelen toe om de schadelijke effecten van nachtwerk te minimaliseren, luidde het advies van de Gezondheidsraad in 2017.

Gevolgen voor de biologische klok

Dat nachtwerk niet gezond is, heeft alles te maken met onze biologische klok, ook circadiane klok genoemd. “Deze geeft tijdstructuur aan onze cellen en organen en controleert 10 tot 20 procent van onze genen”, vertelde Bert van der Horst, professor chronobiologie en gezondheid aan het Erasmus MC. De gevolgen van een verstoring kunnen ernstig zijn. Bij laboratoriumdieren leidde compleet verlies van de klok tot aandoeningen als kanker en ouderdomsziekten. Bij de mens resulteren milde mutaties in een extreem ‘chronotype’. “Bijvoorbeeld dat de biologische klok in de ochtend sneller tikt en in de avond trager”, aldus Van der Horst.

Sociale verstoringen

Behalve genetische verstoord kan de biologische klok ook zorgen voor sociale verstoringen. “Dat treedt op als we niet naar onze klok luisteren. Bijvoorbeeld door ploegendienstwerk, bij een jetlag, maar ook als we door de wekker vroeger wakker worden dan de klok aangeeft.” Acute, tijdelijke klachten bij verstoring van de klok zijn slaaptekort, vermoeidheid, verminderde alertheid en verminderd prestatievermogen.

Borstkanker

Over de langetermijneffecten van ploegendiensten en jetlag bestaat minder duidelijkheid. Ook een iets verhoogde kans op borstkanker werd niet bevestigd in nader onderzoek. Van der Horst: “Toch denken wij op basis van dierexperimenteel onderzoek dat er wel degelijk causaal verband bestaat tussen een verstoorde circadiane klok en een verhoogd borstkankerrisico. Wat betreft mensen zou ik, bij een familiair risico op kanker, toch adviseren om niet in de nacht in ploegendienst te werken.”

Te weinig HR-innovaties

Goed werkgeverschap is een van de redenen waarom het Jeroen Bosch Ziekenhuis eind 2017 het project ‘Gezond door de nacht’ startte. “Medewerkers hebben behoefte aan een werkgever die hun problemen aanpakt”, aldus Van Bussel. “Er is sinds 1992 al heel wat onderzoek verricht naar nachtwerk. Wat is daarmee gedaan? Helemaal niets.”

Werkklimaat moet gezonder

Astrid Salet, intensivist in het Jeroen Bosch Ziekenhuis, viel haar collega bij. “Eén op de vier verpleegkundigen in Nederland is overspannen geweest, 16 procent heeft met burn-outklachten thuis gezeten en 46 procent denkt aan stoppen vanwege de werkdruk. Het werkklimaat in de zorg is niet gezond. Je kunt alleen een goed ‘product’ leveren als de ingrediënten goed zijn. Het materiaal in ziekenhuizen is state-of-the-art, maar wat is er de afgelopen decennia geïnnoveerd op personeelsgebied? We zeggen altijd dat de patiënt centraal staat, maar we moeten de zorgverlener centraal stellen.”

Wat deed de IC voor haar eigen mensen?

In het project ‘Gezond door de nacht’ werd die boodschap in de praktijk gebracht. Het doel was om nadelige gezondheidseffecten van nachtwerk bij IC-verpleegkundigen te verminderen, door een combinatie van maatregelen. Salet: “Want uit vragenlijsten kwam naar voren dat medewerkers zich door nachtdiensten minder fit en energiek voelen, buikklachten krijgen en minder aandacht voor hun werk hebben.”

Powernappen ‘s nachts

De interventies op de IC-afdeling waren gericht op briltherapie, roosteren op basis van chronotype, goede voeding, leefstijl en powernappen. “Enkele jaren geleden was het ‘not done’ om als verpleegkundige in de nacht te gaan slapen”, aldus Van Bussel. “Wij hebben dat taboe doorbroken, want vermoeidheid is een groot risico voor patiënten.” 91 Procent van de IC-verpleegkundigen heeft van de powernapstoel gebruik gemaakt, 84 procent beoordeelde deze interventie als ‘goed’. Van Bussel: “Sommige verpleegkundigen deden zelfs een powernap na werktijd, omdat ze nog een half uur in de auto naar huis moesten rijden.”

Gezond eten in plaats van snaaien

Ook de interventies met voeding scoorden goed bij 84 procent van de deelnemers. Op de IC staat sinds de start van het project fruit, snoepgroenten en noten voor het pakken. “Er is een mindset gekomen dat dit beter is dan het snaaien van koeken en chips”, vertelde Van Bussel. “We hebben ook de koks in het ziekenhuis erbij betrokken. Er zijn nu tientallen eiwitrijke gerechtjes waarmee medewerkers ontzettend blij zijn.”

Briltherapie

De briltherapie slaat wat minder goed aan bij de verpleegkundigen. Net iets meer dan de helft waardeert de oranje bril, die medewerkers na werktijd opzetten. De oranje bril filtert blauw licht, waardoor mensen mogelijk eerder en beter slapen. Van de blauwe bril worden medewerkers tijdens de nachtdienst juist alerter, maar slechts 44 procent beoordeelde deze interventie als goed.

Uitkomsten van het project

De combinatie van maatregelen leidde tot goede resultaten voor de medewerkers. Twee van elke drie nachtwerkers ervaart minder buikklachten, 94 procent eet gezonder, 40 procent eet thuis nu ook gezonder en 29 procent zegt zich fitter te voelen in het dagelijks leven. Ook voor het ziekenhuis is dat positief, aldus Van Bussel. “We zien een verbetering van de productiviteit, de medewerkerstevredenheid stijgt, er is minder verloop en verzuim, de veiligheid neemt toe en er is sprake van meer efficiency en flexibiliteit. Als we extra bedden moeten inzetten, hebben we de bezetting binnen een half uur geregeld. Omdat wij ook iets voor de medewerkers doen.”

‘Kijk vooral naar de opbrengsten’

Het Bossche ziekenhuis kan op veel waardering en belangstelling rekenen. Zo werd het ziekenhuis recent twee keer genomineerd voor haar inspanningen rond duurzame inzetbaarheid: voor de Kroon op het Werkprijs en de HR Zorg Award. Van Bussel: “Er zijn wel veertig ziekenhuizen bij ons op bezoek geweest. Ze willen zelf ook aan de slag met gezonder werken in de nacht, maar lopen tegen allerlei zaken of de kosten aan. Ik zou zeggen, begin klein. En kijk vooral naar de opbrengsten. Als het verzuim 1 procent daalt, scheelt dat enorm in de kosten en gaan managers ook overstag. Als een duur kopieerapparaat kapot gaat, is vervanging geen probleem. Wat is de gezondheid van medewerkers ons waard?”

Meer informatie

Lees nog veel meer artikelen over gezondheidsmanagement in het dossier op PW.



Print Friendly, PDF & Email
Tags : ,
Categorie : Gezonder werken, Nieuws
Hét vakevent duurzame inzetbaarheid 2020

26 november 2020 | Hét vakevent over duurzame inzetbaarheid

Duurzame inzetbaarheid is niet voor niets nog steeds één van de belangrijkste HR-thema’s. Het is de taak van HR om de medewerker nu en in de toekomst inzetbaar te houden. In een omgeving die steeds sneller verandert, is dat voor veel organisaties een uitdaging. Hoe zorg je er voor dat de medewerkers vitaal, vakbekwaam en gemotiveerd blijven?

Tijdens de week van duurzame inzetbaarheid organiseert PW. in 2020 opnieuw hét event Duurzame Inzetbaarheid. Hét jaarlijkse vakevent waar je letterlijk en figuurlijk voelt wat duurzame inzetbaarheid inhoudt en wat je moet doen om er binnen de organisatie mee aan de slag te gaan.

Bekijk de informatiepagina!

E-mailnieuwsbrief

visual_ezine2Elke week het laatste nieuws over duurzame inzetbaarheid in uw inbox?

Meld u aan voor de nieuwsbrief

Volg ons #overdi

facebook     Linkedin     twitter

Opleidingen

Heeft u al eens een bezoek gebracht aan het opleidingsplatform van PW? Schrijf u in voor de maandelijke event nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de nieuwste events & opleidingen voor HR. Bekijk het actuele aanbod events: PW. academy

Check de werkplek
Is er nog onvoldoende aandacht voor de werkplek, werkhouding en beweging binnen de organisatie? De Werkplekchecker is een flexibele scan die een snelle beoordeling van de persoonlijke beeldschermwerkplek maakt. Dit kan tijdens het werk en op de werkplek, zonder het inhuren van een adviseur. Voorkom productiviteitsverlies, gezondheidsklachten en ziekteverzuim!
Meer informatie / programma

Boeken

Een leven lang inzetbaar
Duurzame inzetbaarheid van werknemers is een belangrijk thema in Nederland gezien de vergrijzing en ontgroening van onze arbeidsmarkt. Maar wat is duurzame inzetbaarheid precies?
Meer informatie

Leidinggeven aan talentontwikkeling
Medewerkers laten leren zonder ze een dure cursus aan te biede. En ze helpen om budgetneutraal optimale prestaties neer te zetten. Leer hoe je dit alledaags stimuleert.Trek talentontwikkeling naar een hoger plan.
Meer informatie

 

Whitepapers
Vakmedianet gebruikt cookies om bepaalde voorkeuren te onthouden en af te stemmen op uw vakmatige interesse. Meer informatie over het gebruik van cookies .

Schrijf u in voor de nieuwsbrief van Over Duurzame Inzetbaarheid